پرسش: نظر علماي اهل سنّت در باره تبرک و مس منبر و قبر پيامبر و قبور صالحين چيست؟

پاسخ:

1. عبدالله فرزند احمد بن حنبل مي گويد از پدرم سؤال شد که مس منبر رسول الله و تبرک به آن و بوسيدن قبر شريف به قصد ثواب چه حکمي دارد؟ پدرم گفت اشکالي ندارد.[1] .

2. رملي شافعي: تبرک به قبر پيامبر و يا علما و يا اوليا جائز است و بوسيدن و استلام آن اشکالي ندارد.[2] .

3. محب الدين طبري شافعي: بوسيدن قبر و دست گذاشتن بر روي آن جايز است و سيره عمل علماء و صالحان بر آن است.[3] .

4. عسقلاني مي گويد: در زمان عمر مردم گرفتار قحطي و خشکسالي شدند، يکي از اصحاب پيامبر به قبر پيامبر متوسل شد، گفت يا رسول الله استسق لأمّتک فانّهم قد هلکو.[4] .

5. دانشمنداني چون ابن حيان، ابن خزيمه، ابو علي خلال، شيخ الحنابله در زمان گرفتاري به قبور اهل بيت پيامبر متوسل مي شدند.[5] .

آيا زيارت نامه اي که از آغاز تا فرجامش ذکر است و حمد و ستايش خدا و وحدانيت حق و شهادت به رسالت محمد(صلي الله عليه وآله)، اگر علي(عليه السلام) را عبد صالح خدا بخواند شرک است؟! بايد گفت نه تنها شرک نيست که توحيد محض است؟!

اما درباره بوسيدن ضريح و قبور ائمه که بسياري از مخالفان شيعه آن را حمل بر سجده مي کنند بايد گفت: اولاً «اعمال هر کسي در گرو نيت او مي باشد».[2]  ثانياً بوسيدن ضريح و قبور ائمه به قصد سجده بر آن ها نيست بلکه براي اظهار شدت و کثرت علاقه و محبت به آن ها است. بنابراين، اين کار به منزله تکريم و تعظيم آن ها است و هيچ شيعه اي به قصد و نيت خدا بودن يا شريک براي خدا قرار دادن، هرگز اين چنين بر روي خاک نمي افتد[3] .

اگر اينگونه اعمال شرک و کفر مي بود پيامبران گذشته چنين کارهايي را انجام نمي دادند. همانطور که مي دانيد قبلاً در زمان حضرت يوسف و يعقوب(عليهما السلام) که هر دو پيامبر الهي بوده اند، اينگونه کارها انجام مي شده است. قرآن مجيد مي فرمايد: (وَ رَفَعَ أَبَوَيْهِ عَلَي الْعَرْشِ وَ خَرُّوا لَهُ سُجَّداً وَ قالَ يا أَبَتِ هذا تَأْوِيلُ رُءْيايَ مِنْ قَبْلُ قَدْ جَعَلَها رَبِّي حَقًّا)؛ پدر و مادر را بر تخت نشاندند و آنگاه به خاک افتادند و او را سجده نمودند. در آن هنگام يوسف به پدرش گفت: اين تعبير خوابي است که قبلا ديده ام و پروردگار آن خواب[4]  را محقق گردانيد».[5] .

در مقابل اين عمل نه حضرت يوسف و نه پدرشان حضرت يعقوب آن ها را منع نکرده اند.

سجده روي خاک يا تربت حضرت سيد الشهدا(عليه السلام) سجده براي خداست نه سجده به خاک، همانند سجده فرشتگان به آدم که اطاعت خداوند و انجام فرامين او بودند. آنکه آدم در برابر خدا قرار گرفته و به جاي خداوند به او سجده شود.

 آيا مي توان گفت که آن دو پيامبر الهي و نيز ملائکه مشرک بوده اند و فقط ابليس موحد بوده است؟ سجده بر آدم به نص صريح قرآن توحيد محض و به فرمان الهي بوده است.

اما درباره بوسيدن و لمس کردن در و ديوار و ضريح معصومين و امام زاده ها و اشياي متعلق به آنان بايد گفت: اين کار نه تنها بدعت و حرام نيست بلکه به دليل متبرک بودن آن ها ريشه در رفتار پيامبران پيشين نيز دارد. در قرآن مجيد آمده است که وقتي حضرت يوسف خود را به برادرانش معرفي نمود و آن ها را مورد عفو و بخشش قرار داد، به آن ها گفت: (اِذْهَبُواْ بِقَمِيصِي هَذَا فالقُوهُ عَلَي وَجْهِ أبِي يَأتِ بَصِيراً)؛ پيراهنم را با خود نزد پدرم ببريد و بر صورتش افکنيد تا ديدگانش بينا گردد». [6] .سپس در جاي ديگري از همين سوره آمده است: (فَلَمّا أَنْ جاءَ الْبَشِيرُ أَلْقاهُ عَلي وَجْهِهِ فَارْتَدَّ بَصِيراً)؛ چون مژده دهنده نزد پدر آمد، پيراهن را بر صورت پدر افکند و يعقوب بينايي خود را بازيافت.».[7] .

آيا مي توان رفتار اين دو پيامبر الهي ـ يوسف صديق که توصيه به ماليدن پيراهن بر چشمان پدرش نموده و يعقوب که آن را انجام داده است ـ را شرک به خدا و حرام دانست؟ آن هم داستاني که از زبان قرآن مجيد نقل شده است؟

علاوه بر اين، در صحيح بخاري از عبدالله بن عمر نقل شده است که: «پيامبر را در حالي ديدم که حجرالاسود را لمس مي کرد و مي بوسيد».[8] .

بر همين مبنا است که کليه مسلمين جهان به هنگام زيارت خانه خدا، براي لمس کردن و بوييدن حجرالاسود مدتها به صف مي ايستند.

حال که بوسيدن سنگ حجرالاسود و لمس کردن پيران يوسف و ماليدن بر چشم مجاز مي باشد، بديهي است که مي توان در و ديوار و ضريح امامان را لمس نمود و بوسيد، زيرا تفاوتي بين اشيا (از جهت متبرک بودن آن ها) وجود ندارد؟!بايد توجه داشت بوسيدن قبور ائمه از روي «محبت» است نه از روي «عبوديت»، و آيا هرکسي را از روي محبت بوسيدند، عبادت کرده اند؟!! مانند بوسيدن فرزند، بوسيدن عکس و يا وسائلي که يادگار فرزندي است که به مسافرت رفته و يا از دنيا رفته، شرک است.

احمد بن حنبل در مسند (ج6، ص76) و ابن شبه در تاريخ مدينه (ج1، ص90) از عايشه نقل مي کند: پيامبر رفتند و بازگشتند سؤال کردم کجا بوديد؟ فرمود: به من امر شد به بقيع بروم براي آن ها دعا کنم و بر آن ها نماز بخوانم.

+ نوشته شده در  دوشنبه چهارم بهمن ۱۳۸۹ساعت 1:44  توسط محمد دستان  |